Nhà Thơ Chế Lan Viên Viết Phút Khóc đầu Tiên Là Phút Bác Hồ Cưỡi Câu Thơ đó Nói Lên điều Gì

0
19
Nhà Thơ Chế Lan Viên Viết Phút Khóc đầu Tiên Là Phút Bác Hồ Cưỡi Câu Thơ đó Nói Lên điều Gì
Nhà Thơ Chế Lan Viên Viết Phút Khóc đầu Tiên Là Phút Bác Hồ Cưỡi Câu Thơ đó Nói Lên điều Gì
nhà thơ chế lan viên viết phút khóc đầu tiên là phút bác hồ cưỡi câu thơ đó nói lên điều gì
nhà thơ chế lan viên viết phút khóc đầu tiên là phút bác hồ cưỡi câu thơ đó nói lên điều gì

Chủ tịch Hồ Chí Minh là vĩ nhân đã in đậm dấu ấn vào lịch sử dân tộc và lịch sử nhân loại. Dù đã mãi mãi đi xa, nhưng hình ảnh giản dị, tư tưởng và tấm gương đạo đức sáng ngời của Người luôn sống mãi trong trái tim các thế hệ người Việt Nam và bè bạn quốc tế. Chính vì vậy, nhiều năm qua, đã có rất nhiều nhà văn, nhà thơ, nhạc sỹ, họa sỹ, nghệ sỹ trong và ngoài nước bắt nguồn cảm hứng sáng tạo từ hình tượng của Người và hầu hết các tác phẩm viết về Bác đều có sức sống lâu bền cùng năm tháng. Sau đây là những bài thơ hay viết về Chủ tịch Hồ Chí Minh của các tác giả nổi tiếng trong nước và quốc tế.

tong hop 1Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại sống mãi trong sự nghiệp của chúng ta.

1. Bài thơ “Ảnh Bác” của Trần Đăng Khoa

Nhà em treo ảnh Bác Hồ

Bên trên là một lá cờ đỏ tươi

Ngày ngày Bác mỉm miệng cười

Bác nhìn chúng cháu vui chơi trong nhà

Ngoài sân có mấy con gà

Ngoài vườn có mấy quả na chín rồi

Em nghe như Bác dạy lời

Cháu ơi đừng có chơi bời đâu xa

Trồng rau, quét bếp, đuổi gà

Thấy tàu bay Mỹ nhớ ra hầm ngồi.

2. Bài thơ “Bác đến” của Trần Ninh Hồ (1970)

Trong sổ vàng Trung đoàn chúng con

Năm một chín năm mươi ghi một lần Bác đến.

Sao chỉ ghi ngày giờ, không ghi gì nữa cả?

Con bồn chồn hỏi chính ủy của con.

Chính ủy mỉm cười: Thật, có thế thôi

Bác đến giữa đêm, chiến sĩ mình đang ngủ

Bác bảo: “Đừng làm ồn!”, Bác lặng nhìn suốt lượt

Và ngay đêm, Bác lại lên đường.

Từ buổi Bác lên đường bao nhiêu nhớ thương

Bao người đã như con lặng nhìn trong sổ?

Bao năm tháng giữa bồi hồi thức, ngủ

Đến suốt đời con thấy Bác nhìn con!

3. Bài thơ “Bác Hồ – Người cho em tất cả” của Hoàng Long, Hoàng Lân

Cho ánh nắng ban mai, Là những sớm binh minh Cho những đêm trăng đẹp, Là chị Hằng tươi xinh Cây cho trái và cho hoa Sông cho tôm và cho cá Đồng ruộng cho bông lúa Chim tặng lời reo ca Anh bộ đội đến nhà, Cho em lòng dũng cảm. Cô giáo cho bài giảng, Yêu xóm làng thiết tha. Cùng em vượt đường xa xôi, Là chiếc khăn quàng thắm tươi. Cho em tất cả Người mang cho em cuộc đời mới… Tươi sáng đầy ước mơ. Người cho em tất cả : Là Bác Hồ Chí Minh.

4. Bài thơ “Bác ơi” của Tố Hữu (6-9-1969)

Suốt mấy hôm rày đau tiễn đưa

Đời tuôn nước mắt, trời tuôn mưa…

Chiều nay con chạy về thǎm Bác

Ướt lạnh vườn cau, mấy gốc dừa!

Con lại lần theo lối sỏi quen

Đến bên thang gác, đứng nhìn lên

Chuông ôi chuông nhỏ còn reo nữa?

Phòng lặng, rèm buông, tắt ánh đèn!

Bác đã đi rồi sao, Bác ơi!

Mùa thu đang đẹp, nắng xanh trời

Miền Nam đang thắng, mơ ngày hội

Rước Bác vào thǎm, thấy Bác cười!

Trái bưởi kia vàng ngọt với ai

Thơm cho ai nữa, hỡi hoa nhài!

Còn đâu bóng Bác đi hôm sớm

Quanh mặt hồ in mây trắng bay…

Ôi, phải chi lòng được thảnh thơi

Nǎm canh bớt nặng nỗi thương đời

Bác ơi, tim Bác mênh mông thế

Ôm cả non sông, mọi kiếp người.

Bác chẳng buồn đâu, Bác chỉ đau

Nỗi đau dân nước, nỗi nǎm châu

Chỉ lo muôn mối như lòng mẹ

Cho hôm nay và cho mai sau…

Bác sống như trời đất của ta

Yêu từng ngọn lúa, mỗi cành hoa

Tự do cho mỗi đời nô lệ

Sữa để em thơ, lụa tặng già

Bác nhớ miền Nam, nỗi nhớ nhà

Miền Nam mong Bác, nỗi mong cha

Bác nghe từng bước trên tiền tuyến

Lắng mỗi tin mừng tiếng súng xa.

Bác vui như ánh buổi bình minh

Vui mỗi mầm non, trái chín cành

Vui tiếng ca chung hòa bốn biển

Nâng niu tất cả chỉ quên mình.

Bác để tình thương cho chúng con

Một đời thanh bạch, chẳng vàng son

Mong manh áo vải hồn muôn trượng

Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.

Ôi Bác Hồ ơi, những xế chiều

Nghìn thu nhớ Bác biết bao nhiêu?

Ra đi, Bác dặn: “Còn non nước…”

Nghĩa nặng, lòng không dám khóc nhiều

Bác đã lên đường theo tổ tiên

Mác – Lênin, thế giới Người hiền

A’nh hào quang đỏ thêm sông núi

Dắt chúng con cùng nhau tiến lên!

Nhớ đôi dép cũ nặng công ơn

Yêu Bác, lòng ta trong sáng hơn

Xin nguyện cùng Người vươn tới mãi

Vững như muôn ngọn dải Trường Sơn.

5. Bài thơ “Cây vú sữa trong vườn Bác” của Quốc Tấn

Đầu vườn nghe động cánh ong

Kìa cây vú sữa Bác trồng năm nao !

Cành cây lá nắng xôn xao

Chim reo như đón Bác vào đâu đây.

Tay nghiêng thùng tưới bên cây

Rưng rưng… hoa tím uống đầy nắng tươi !

Ung dung Bác đứng ngắm cười

Cả trời xuân ấm tình Người thương yêu…

Mười lăm năm… mỗi sáng chiều

Bác Hồ chăm chút, nâng niu từng cành.

Cây càng khoẻ, lá càng xanh

Như miền Nam đó trưởng thành nở hoa.

Cành cao che mát sân nhà

Từng ôm bóng dáng Cha già sớm trưa.

Dạn dày sương gió nắng mưa

Trái ngon vẫn đậu đợi mùa chín thơm.

Mặc cho lửa đạn mưa bom

Ong xây bọng mật trong vòm lá xanh.

Đã nghe thơm nắng Ba Đình

Ngọt mùa vú sữa bờ kênh Tháp Mười.

Cây ơi ! Ơn Bác đời đời

Bác đi – Con cháu thay Người chăm cây !

6. Bài thơ “Cháu nhớ Bác Hồ” của Thanh Hải (8/1956)

Đêm nay bên bến Ô Lâu Cháu ngồi cháu nhớ chòm râu Bác Hồ Nhớ hình Bác giữa bóng cờ Hồng hào đôi má, bạc phơ mái đầu Mắt hiền sáng rực như sao Bác nhìn tận đến Cà Mau sáng ngời Nhớ khi trǎng sáng đầy trời Trung thu bác gởi những lời vào thǎm Nhớ ngày quê cháu tan hoang Lụt trôi, Bác gởi lúa vàng vào cho Nhớ khi nhà cháu ra tro Bác đưa bộ đội về lo che giùm Bác ơi nhớ mấy cho cùng Ngoài xa Bác có thấu lòng cháu không. Đêm đêm cháu những bâng khuâng Giở xem ảnh Bác cất thầm bấy lâu Nhìn mắt sáng, nhìn chòm râu Nhìn vầng trán rộng, nhìn đầu bạc phơ Càng nhìn càng lại ngẩn ngơ Ôm hôn ảnh Bác mà ngờ Bác hôn Bác ơi dù cách núi non Mà hình Bác vẫn trong lòng không xa Giặc kia muốn cắt sơn hà Mà miền Nam vẫn hướng ra Bác Hồ, Hướng về sắc đỏ ngọn cờ Về ngày Nam Bắc cõi bờ liền nhau. Đêm nằm cháu những chiêm bao Ngày vui thống nhất Bác vào miền Nam. Cổng chào dựng chật đường quan Bác đến đình làng Bác đứng trên cao Bác cười thân mật biết bao Bác dặn đồng bào cặn kẽ từng câu Ung dung Bác vuốt chòm râu Bác xoa đầu cháu, Bác âu yếm cười. Đêm nay trǎng lại sáng rồi Trung thu nhớ bác cháu ngồi cháu trông Ngoài xa nghe tiếng trống rung Nghe những nhi đồng nhảy múa hò reo Bác chắc cũng nhớ cháu nghèo Miền Nam đau khổ sớm chiều trông ra.

7. Bài thơ “Đêm nay Bác không ngủ” của Minh Huệ (1951)

Anh đội viên thức dậy

Thấy trời khuya lắm rồi

Mà sao Bác vẫn ngồi

Đêm nay Bác không ngủ.

Lặng yên bên bếp lửa

Vẻ mặt Bác trầm ngâm

Ngoài trời mưa lâm thâm

Mái lều tranh xơ xác.

Anh đội viên nhìn Bác

Càng nhìn lại càng thương

Người Cha mái tóc bạc

Đốt lửa cho anh nằm.

Rồi Bác đi dém chăn

Từng người từng người một

Sợ cháu mình dật thột

Bác nhón chân nhẹ nhàng.

Anh đội viên mơ màng

Như nằm trong giấc mộng

Bóng Bác cao lồng lộng

Ấm hơn ngọn lửa hồng.

Thổn thức cả nỗi lòng

Thầm thì anh hỏi nhỏ :

– Bác ơi ! Bác chưa ngủ ?

Bác có lạnh lắm không ?

– Chú cứ việc ngủ ngo

Ngày mai đi đánh giặc

Vâng lời anh nhắm mắt

Nhưng bụng vẫn bồn chồn.

Không biết nói gì hơn

Anh nằm lo Bác ốm

Lòng anh cứ bề bộn

Vì Bác vẫn thức hoài.

Chiến dịch hãy còn dài

Rừng lám dốc lắm ụ

Đêm nay Bác không ngủ

Lấy sức đâu mà đi.

… Lần thứ ba thức dậy

Anh hoảng hốt giật mình

Bác vẫn ngồi đinh ninh

Chòm râu im phăng phắc.

Anh vội vàng nằng nặc :

– Mời Bác ngủ Bác ơi !

Trời sắp sáng mất rồi

Bác ơi ! Mời Bác ngủ !

– Chú cứ việc ngủ ngon

Ngày mai đi đánh giặc

Bác thức thì mặc Bác

Bác ngủ không an lòng.

Bác thương đoàn dân công

Đêm nay ngủ ngoài rừng

Rải lá cây làm chiếu

Manh áo phủ làm chăn.

Trời thì mưa lâm thâm

Làm sao cho khỏi ướt !

Càng thương càng nóng ruột

Mong trời sáng mau mau.

Anh đội viên nhìn Bác

Bác nhìn ngọn lửa hồng

Lòng vui sướng mênh mông

Anh thức luôn cùng Bác.

Đêm nay Bác ngồi đó

Đêm nay Bác không ngủ

Vì một lẽ thường tình

Bác là Hồ Chí Minh.

8. Bài thơ “Em gặp Bác Hồ” của Trần Đăng Khoa (9.9.1969)

Có ai se sẽ ngồi xuống đầu giường

Đưa bàn tay mát như kem sữa

Xoa lên trán em đang dịu lửa

Vuốt lên mắt em đang bớt mờ

A, Bác Hồ!

Bác Hồ ta đó!

Bác mặc tấm áo ka ki

Bàng bạc sương rừng Pắc Bó

Trán Bác có ngôi sao

Thảo nào Bác đi đêm không lạc Bác ơi, Bác!

Bác cười rung rung chòm râu

Mắt Bác sao mà thương thế

Tóc Bác thơm lừng gió bể

Thơm nắng đường xa

Bác cho em nhiều quà

Và khen dạo này em béo khỏe

Hơn ngày xưa nhiều

Cúc áo em bị đứt từ chiều

Đêm phanh ra, hở ngực

Bác đắp vào cho em

Rồi Bác ra rất êm

Bác đi! Bác đi rồi!

Em bỗng oà lên khóc

Tỉnh dậy thấy ướt đầm mái tóc

Nhìn xem Bác có đâu đây,

Chỉ thấy đầy trời đèn sáng, mưa bay

Người người lặng im đi viếng Bác

Bóng đèn rưng rưng nước mắt…

Đúng rồi

Bệnh viện em vừa truy điệu Bác chiều nay

Nhưng Bác chỉ yên nghỉ ban ngày

Chứ ban đêm là Bác rời linh cữu

Bác chào chú đứng gác

Rồi đi vòng quanh khắp trên thế giới

Để chăm sóc trẻ con

Nhất là đứa nào phải nằm trong bệnh viện..

9. Bài thơ “Người đi tìm hình của nước” của Chế Lan Viên Đất nước đẹp vô cùng nhưng Bác phải ra đi Cho tôi làm sóng dưới con tàu đưa tiễn Bác Khi bờ bãi dần lui, làng xóm khuất Bốn phía nhìn không bóng một hàng tre Đêm xa nước đầu tiên ai nỡ ngủ Sóng vô dưới thân tàu đâu phải sóng quê hương Trời từ đây chẳng xanh màu xứ sở Xa nước rồi càng hiểu nước đau thương Lũ chúng ta ngủ trong giường chiếu hẹp Giấc mơ con đè nát cuộc đời con Hạnh phúc đựng trong một tà áo đẹp Một mái nhà yên rũ bóng xuống tâm hồn Trăm cơn mơ không nổi một đêm dầy Ta lại mặc cho mưa tuôn gió thổi. Lòng ta thành con rối cho cuộc đời giật dây Quanh Hồ Gươm không ai bàn chuyện vua Lê Lòng ta đã thành rêu phong chuyện cũ Hiểu sao hết những tấm lòng lãnh tụ Tìm đường đi cho dân tộc theo đi. Sông Hồng chảy về đâu và lịch sử Bao giờ dãy Trường Sơn bừng giấc ngủ Cánh tay thần Phù Đổng sẽ vươn mây Rồi cờ sẽ ra sao, tiếng hát sẽ ra sao Nụ cười sẽ ra sao ơi ngày độc lập Xanh biết mấy là trời xanh tổ quốc Khi tự do về chói ở trên đầu Khi mặt trời nghe bừng chói ở phương Đông Cây cay đắng đã ra mùa trái ngọt Người cay đắng đã chia phần hạnh phúc Sao vàng bay theo búa liềm công nông Luận cương đến Bác Hồ và người đã khóc Lệ Bác Hồ rơi trên chữ Lê Nin Bốn bức tường im nghe Bác lật từng trang sách gấp Tưởng bên ngoài đất nước đợi mong tin Bác reo lên một mình như nói cùng đất nước “Cơm áo là đấy, hạnh phúc đây rồi” Hình của Đảng lồng trong hình của nước Phút khóc đầu tiên là phút Bác Hồ cười Bác thấy: Hiểu sao hết “Người đi tìm hình của nước” Không phải hình một bài thơ đá tạc nên người Một góc quê hương nửa đời quen thuộc Hay một đấng vô hình sương khói xa xôi Mà hình đất nước hoặc còn hoặc mất Sắc vàng nghìn xưa sắc đỏ tương lai Thế đi đứng của toàn dân tộc Một cách vinh hoa cho hai lăm triệu con người Có nhớ chăng hỡi gío rét thành Ba Lê Một viên gạch hồng Bác chống lại cả mùa đông băng gía Và sương mù thành Luân Đôn có nhớ Giọt mồ hôi người nhỏ giữa đêm khuya. Đời bồi tàu lênh đênh theo sóng bể Người đi hỏi khắp bóng cờ châu Mỹ, châu Phi Những đất tự do những trời nô lệ Những con đường cách mạnh đang tìm đi Đêm mơ nước ngày thấy hình của Nước Cây cỏ trong chiêm bao xanh sắc biếc quê nhà Ăn một miếng ngon cũng đắng lòng vì Tổ quốc Chẳng yên lòng khi ngắm một nhành hoa Ngày mai dân ta sẽ sống sao đây Dân ta bưng bát cơm mồ hôi nước mắt Ruộng theo trâu về lại với người cày Mỏ thiếc, hầm than, rừng vàng, bể bạc Không còn người bỏ xác trên đường ray Giặc nước đuổi xong rồi trời xanh tiếng hát Điện theo trăng vào phòng ngủ công nhân Những kẻ quê mùa đã thành trí thức Tăm tối cần lao nay hóa những anh hùng Nước Việt Nam nghìn năm Đinh, Lý, Trần, Lê Thành nước Việt Nam nhân dân mát suối Mái rạ nghìn năm hồng thay sắc mới Những đời thường cũng có bóng hoa che Ôi đường đến với Lê-nin là đường về tổ quốc Tuyết Mát cơ va sáng ấy lạnh trăm lần Trông tuyết trắng như đọng nghìn nước mắt Lê-nin mất rồi nhưng Bác chẳng dừng chân Luận cương của Lê-nin theo người về quê Việt Biên giới còn xa nhưng Bác đã đến rồi Kìa bóng Bác đang hôn lên hòn đá Lắng nghe trong màu hồng hình đất nước phôi thai.

Còn nữa

Huyền Trang (tổng hợp)

10. Bài thơ “Hồ Chí Minh” của Tố Hữu ( 26/8/1945)

Hồ Chí Minh Người lính già Đã quyết chiến hy sinh Cho Việt Nam độc lập Cho thế giới hoà bình! Người đã sống nǎm mươi nǎm vũ bão Vì nhân loại Người quyết dâng xương máu Vì giang sơn Người quyết dứt gia đình! Hồ Chí Minh Người đã quyết Mặc phong ba giá tuyết Mặc gươm súng xiềng gông Làm tên quân cảm tử đi tiên phong Đánh trǎm trận, thề trǎm phen quyết thắng! Bao thất bại dẫu xát lòng cay đắng Hồn vẫn tươi vui, thơm ngát tình đời Bước trường chinh dầu mỏi gối khan hơi Tim gang thép vẫn bừng bừng lửa chiến Cờ đã phất, phải gương cao quyết tiến! Người xông lên Và cả đoàn quân, thừa huyết khí thanh niên Rập bước tiến bên người Cha anh dũng. Tiếng Người thét Mau lên gươm lắp súng! Và cả đoàn quân Đã bao nhiêu nǎm tháng trải phong trần Mắt sáng quắc tay xanh loè mã tấu Vụt ào lên quyết hy sinh chiến đấu Diệt cường quyền! Ôi sức mạnh vô biên! Hồ Chí Minh Hỡi ngọn đuốc thiêng liêng Trên đầu ta, ngọn cờ dân tộc Trǎm thế kỷ trong tên Người: A’i Quốc Bạn muôn đời của thế giới đau thương! Chúng tôi đây Lớp con cháu trên đường Gươm tuốt vỏ, súng cầm tay, xốc tới Ngọn cờ đỏ sao vàng bay phấp phới Nước non Hồng vang dội Tiến quân ca Hồ Chí Minh Người trẻ mãi không già!

11. Bài thơ “Hồ Chí Minh” của Prékimala Mak – Dân tộc Châu Ro

Kính dâng Bác với tất cả tấm lòng biết ơn của người Thượng Khi viết tới Hồ Chí Minh Người Ê-Đê, người Xê-đǎng, người Châu-Ro, người Gia-rai, người Ba-na… Không dùng bút, dùng giấy, dùng mực Mà rủ nhau vô rừng đào cây xachk-lang Về mài thay bút, thay mực Đời trước, đời sau chuyền nhau viết mãi Viết về Hồ Chí Minh. Hồ Chí Minh, Người là con sông lớn Người là mặt trời Người là mặt trǎng. Mùa lạnh nhắc tới Hồ Chí Minh cái bụng ấm Mùa nắng nhắc tới Hồ Chí Minh mây thêu mặt trời hồng Mùa thu nhắc tới Hồ Chí Minh mây lắng, trời trong. Mùa xuân nhắc tới Hồ Chí Minh cây cỏ đơm nhựa trổ bông. Nói tới Hồ Chí Minh Người Chàm, người H’rê, người Mơ-nông… Không có lời nói nổi với lòng mình Chỉ biết gói trong cái bụng. Khi hát ca ngợi Hồ Chí Minh Người Thượng mình chưa có bài ca để hát. Chưa có đàn để đệm Phải mượn: Gió thổi lá cây to, cây nhỏ Chim đrao, chim kơ-tia, chim nhông. Nhờ sông bé, sông to Nhờ rẫy lúa, nhờ thác cao Nhờ sóng vỗ mạn đò… Đất nước mình Nhiều cây cao, cây thấp Nhiều cây to, cây nhỏ Nhiều sông dài, biển rộng… Chẳng có sông núi, cây nào lớn bằng Hồ Chí Minh. Hồ Chí Minh Ôi! Người đó thiệt tình lớn quá! Người là đất nước dạt dào bất diệt, Người là gang, là thép Đôi mắt Người hào quang rất đẹp Người,hải đǎng của con tàu mặt biển Người,niềm tin hy vọng và sự sang giàu của đồng bào Thượng chúng tôi…

12. Bài thơ “Bác Hồ” của Mađơlen Riphô (nữ thi sĩ Pháp)/Tế Hanh dịch

Người vào, cửa vẫn lặng im, Hỏi han thân mật giống in những hình Giấu thầm khi chửa hòa bình Đêm đêm soi ảnh thấy mình ở trong Người cầm hai đóa hoa hồng Tựa như những đóa ta trồng vườn hoa Hỏi thǎm tin tức chúng ta Hiểu dân tộc Pháp hơn là bạn, tôi Tôi như chim trắng trước Người Chim lành thợ mỏ chǎn nuôi mái hè Bay cùng xứ của Tôrê (1) Tôi yêu tôi khổ vì quê hương mình Toàn dân đã chặn chiến tranh Với ta, người tặng tấm hình. Và hoa. –

(1) Đồng chí Tôrê (Maurice Thorez), Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Pháp, xuất thân thợ mỏ quê ở vùng mỏ miền Bắc nước Pháp.

Xem thêm  Thành Phố Bảo Lộc: Vụ nhân viên nhà xe Tiến Oanh "đè" nữ hành khách trên xe

13. Bài thơ “Bộ đội Ông Cụ” của Nông Quốc Chấn(7-1948) Đồ ǎn đã sắm đủ rồi – Mǎng vầu, phiắc pàn(1) nõn chuối, Lợn bò, gạo nếp, gạo nương… Các bản người người đưa tới, Làng như sắp đám cưới! Lần này nhộn nhịp hơn mọi khi. Tại sao? Ta sẽ đón người gì? Ai cũng mong để được xem bộ đội. Cơm trưa xong, nắng lui về ngọn núi Anh giao thông đến đưa gói thư Tin bay đi bản trên xóm dưới Già già trẻ trẻ đợi hoan hô, Lớp học tan, tiếng ríu rít của học trò, Tiếng của đồng bào gọi nhau tập hợp. Bộ đội đã đến kia! A lúi! Những người là người (2)! Đeo súng ngắn, súng dài, súng dóp… Hoan hô! Hoan hô! Nhìn không chớp mắt. Có cả người mũi lõ tóc quǎn, Hai con mắt màu gio như lính Pháp(3) Lại có Cụ Già chân đi đất, Mặc bộ quần áo Nùng, Tay cầm cái gậy mây rừng, Miệng ngậm một điếu can không khói, Bộ râu dài vừa trắng vừa đen, Chân tay nhanh nhẹn như thanh niên… Cụ Già cười, vẫy chào người đứng đón Dân chúng rỉ tai nhau: Bộ đội gì toàn những người lạ lạ? Có lẽ đây là người “Gốc trỏ” (4). Khi ǎn cơm chiều, Bộ đội đếm: một, hai… ngồi trật tự. Cụ đi từng bàn xem bát đũa. Cho thổi còi, rồi Cụ ǎn sau. Mọi người rủ nhau Đốt đuốc đến xem quân Ông Cụ. Người già đến, Cụ mời ngồi niềm nở, Trẻ con lại, Cụ bế xoa đầu. Cụ nói, dân nghe rõ từng câu – “Muốn cách mệnh thành công mau! Ta phải đoàn kết như bó đũa…!” Gà đã gáy lượt đầu, Nhưng tiếng vỗ tay còn như nứa nổ. Còn vang vang tiếng hát của thiếu nhi. Hôm sau, Cụ rời bản lên đường, Cho bộ đội xếp hàng, Cụ cảm ơn, Cụ trả tiền – dù chủ nhà không nhận; Cụ bắt tay từng người. Cụ đi khỏi rồi, Ai cũng thương nhớ, Người hỏi người không ai biết rõ: “Tên Cụ Già là chi? Tóc bạc vẫn còn đi, “Nhất định đây là người “Pỏ cốc(5)”! “Dân ta sắp tới ngày Độc lập”. Bước sang rằm tháng bảy, Nhận được một tin mừng: “Giải phóng quân đã vào Hà Nội” “Khắp nơi mở hội tưng bừng…! Có nhiều ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh! Nhìn đôi mắt, bộ râu, ta nhớ nhớ Giống Cụ Già trước đến bản ta! Đúng! Đích đúng! Đây là Ông Cụ! Sung sướng thay! Bản ta toàn nam nữ Lần đầu tiên đã được đón Bác Hồ Chúng ta xin gửi một bức thư Rằng: “Cả bản Mường vẫn nhớ lời Người nói”. – (1) Tên một loại rau trong rừng, thường ǎn độn với nõn chuối. (2) “A lúi” là tiếng trầm trồ khi thấy cái gì lạ. (3) Mấy người Mỹ (danh nghĩa đồng minh) cùng đánh Nhật. (4) “Gốc trỏ” nghĩa là ông tổ.

14. Bài thơ “Cây Bác Hồ” Tế Hanh (6-1970) Mười nǎm về trước chưa sinh con Khắp cả vùng đây đất xói mòn Đá sỏi đồi hoang cây chẳng mọc Xuân về không hé chút mầm non Vâng theo lời Bác, Tết trồng cây Từ đấy cành xanh, nhánh biếc đầy Dương liễu đằng xa, dǎng lưới lục Bạch đàn loang loáng trắng quanh đây Theo đội con trai cha trồng vải Hàng vải sum suê gió thổi lùa Mẹ theo đội con gái đi trồng nhãn Khóm nhãn ra hoa đã mấy mùa Các chị em con có bóng xanh Có chim ríu rít rộn trên cành Có hoa thơm ngát bay theo gió Khiến bầy ong kiếm mật vây quanh Tháng nǎm ǎn vải, tháng sáu ǎn nhãn Nhặt lá vun cành, lượm củi khô Trưa chơi bóng mát, đêm trǎng sáng Tất cả là ơn của Bác Hồ Bác mênh mông quá, phải không con? Như cả đất trời, cả núi non Như lá hoa bốn mùa tươi tốt Như rễ sâu tận đáy tâm hồn Yêu Bác các con chǎm đi học Giữ gìn nụ biếc lá non xanh Lớn lên góp sức cùng anh chị Bảo vệ quê hương đất nước mình Và mỗi lần các con nhớ Bác Các con im lặng ngẩng đầu lên: Một vùng ánh sáng soi trên ngọn Lộng gió từng cao – Bác ở trên…

15. Bài thơ “Đêm Tháng Nǎm” của Vǎn Thảo Nguyên (Đêm 19/5/1950) Cơm gạo mốc, mà tưởng cơm nếp mới Rau “tàu bay” không muối cũng thành canh Trà không có, vội đun nồi nước suối Lá “cơm xôi” ta thay lá chè xanh. Vui mở tiệc giữa đồi cao núi đỏ Mừng Bác Hồ tuổi thọ sáu mươi Đêm tháng Nǎm, trời rung rinh ngọn gió Như lòng con rung tiếng hát yêu đời. Con cứ ngỡ như được ngồi bên Bác Giữa thủ đô yêu quý của nước non Con cứ ngỡ như đang cầm tay Bác Nhảy kết đoàn trong buổi tối liên hoan. Giờ xuất kích giữa tiếng gà rừng gáy Lưỡi lê soi lấp lánh vạn vì sao Quà dâng Bác là đồn Tây bốc cháy Đêm tháng Nǎm, ôi! Vĩ đại biết bao!

16. Bài thơ “Giếng nước Bác Hồ” của Phan Thị Thanh Nhàn/Quảng An, (9-1969)

Làng con nghèo, ở ngoại ô Một chiều vui được Bác Hồ tới thǎm Bác xem chỗ ở chỗ ǎn Đến bên giếng đất, ân cần Bác khuyên: Làng ta rồi phải sạch hơn Giữ cho đôi mắt như gương trong ngần Bác về, gửi gạch tặng dân Giếng đầu tiên ấy ở sân đình làng Tròn xoe dưới một tán bàng Ôi gàu nước mát đầy tràn thương yêu Lòng Cha chia khắp xóm nghèo Thẳm sâu mạch nước trong veo giếng này… Cả làng đau mắt xưa nay Bác về, như có bàn tay diệu kỳ Tình thương lòng Bác chở che Giếng sâu trong vắt bốn bề khơi lên Bác cho con gái mắt huyền Cụ già mắt sáng trẻ em mắt tròn Tin đâu sét đánh làng con Bác không còn? Bác không còn! Bác ơi! Cả làng không hẹn không mời Bước chân tụ lại một nơi – giếng đình Cúi đầu, tay nắm vòng quanh Đỏ hoe bờ giếng ân tình, Bác ơi! Giếng đầy còn có khi vơi Lòng dân nhớ Bác chẳng nguôi bao giờ.

17. Bài thơ “Hồ Chí Minh – tên Người là cả một niềm thơ” FÊLIX PITA RÔĐ’RIGHET – Cuba/Hoàng Hiệp dịch

Bởi vì người, Hồ Chí Minh Nhà thơ Hồ Chí Minh, Người nông dân Việt Nam trong sáng: Hồ Chí Minh, bảy mươi tám nǎm gần trọn cả đời mình tranh đấu, Và người đã hy sinh từ bỏ mọi tên, để chỉ còn là một giọng nói, một hơi thở, một cái nhìn để chỉ còn là… có gì đâu khác… là đất nước, là máu xương Tổ quốc; Bởi vì Người đau nỗi đau của những vết thương trên mình mỗi em bé Việt nam bị quỷ “Yanki” giết chết, Khi giặc lái của Lầu Nǎm goởc phá đổ mỗi ngôi nhà, Thì lòng Người bỗng nhiên như sụp mái. Bởi vì trong mỗi xóm nhỏ tan hoang vì bom napan Mỹ, Một mảnh tim Người tự cháy xót xa! Hồ Chí Minh, tên Người là cả đói ngày xưa Vì Người đã chết hai triệu lần nǎm đói bốn nhǎm khủng khiếp Bởi vì người đã mặc lên mọi tấm áo xác xơ đã đi chân đất với mỗi đôi chân trần của người dân đất nước, Bởi vì Người đã chứa chất nỗi tủi nhục của mọi người cùng cực, Bởi vì Người đã từng chịu đau nỗi roi vọt đánh vào dân tộc, Thuở bọn thực dân Pháp hòa trộn than Hồng Gai với máu người thợ mỏ, cao su miền Nam với máu người phu đất đỏ, lúa gạo đồng bằng với máu nông dân, để biến thành vàng bạc gấp trǎm; Bởi vì lòng Người héo hon khi nắng hạn Với ruộng đồng chết khát nǎm lại qua nǎm, Và người mang cấy lại trên lòng mình mỗi cây lúa chết ngạt vì lụt nước trắng bờ! Hồ Chí Minh, tên Người là cả một niềm thơ. Bởi vì Người đã sống cùng phu Quảng Châu, Thượng Hải. Và đo được mức tận cùng đói rách, và ở Nam Phi, Người cũng đo được đói rách tận cùng của những người Âận cùng đinh sang đó tìm miếng cơm nuôi sống qua ngày Bởi vì Người đã đến với dân lao động từ đào huyệt chôn mình khi vét dòng kênh Panama Và như thế, Người đã nhận ra rằng: Bất cứ ở đâu, con người cũng chỉ là một và đói khổ cũng chỉ là một, và Người cũng biết: ở đâu cũng một lòng cǎm uất, và đường đi chỉ có một mà thôi. Bởi tất cả những điều đó và nhiều điều khác nữa mà lời nói khó lòng chứa đựng: Bởi vì đối với Người thì phẩm giá con người còn cao hơn miếng cơm, danh vọng Cao hơn cả trường tồn cuộc sống, Hồ Chí Minh, tên Người là cả một niềm thơ. Có thể ca ngợi Người như ca ngợi biển cả, núi cao, như ngợi ca sông Cửu Long, sóng Hồng Hà. Nói tới Người là nói vịnh Hạ Long, Điện Biên Phủ, Chùa Một Cột, là nói những ruộng đồng đỏ ánh phù sa. Có thể nói tới Người bằng hết thảy những lời tương tự khi nói tới cây nhãn và cây tre xứ sở. Bởi vì ca ngợi Người, Chủ tịch Hồ Chí Minh, Nhà thơ Hồ Chí Minh Người nông dân Việt Nam trong sáng: Hồ Chí Minh, là ca ngợi đất nước Việt Nam tươi đẹp và đau thương. Ca ngợi nước Việt Nam mà dáng dấp không còn là một chiếc đòn tre gánh mỗi đầu mỗi thúng. Mà là một hình dáng quang vinh của cửa ngõ có một không hai để đi vào thế giới tương lai.

18. Bài thơ “Quê Báccủa Nguyễn Trọng Oánh (1959) Thuyền xuôi xuôi mãi dòng sông Dòng sông quê Bác nước trong đôi bờ Xôn xao sóng đục con đò Đã nghe âm ấm câu hò Nghệ An: “Quê ta ngọt mía Nam Đàn “Ngon khoai chợ Rộ, thơm cam Xã Đoài…” Đường sang quê Bác đây rồi Con nông giang nhỏ chạy dài đầu thôn Nhà xưa Bác ở vẫn còn Mái tranh nho nhỏ, nếp vườn thân yêu Bác ơi, nhà Bác cũng nghèo Quê hương Bác cũng như nhiều quê hương Chỉ vì Bác rộng tình thương Cho nên nắng đẹp mười phương tràn về. Để người cuộn chỉ ngừng xe Khǎn vuông yếm trắng lên đê giữ làng Để người tắm nước quê hương Thấy sông thêm rộng thấy đường thêm xinh Tôi như chim nhỏ giữa rừng Bác như nắng đẹp sưởi hồng ban mai Lời đâu mà nói hết lời Mái tranh còn mãi dấu Người thân yêu Ra về bãi mía nhìn theo Thuyền ai lên Rộ nước triều dâng dâng Đất vui đất có anh hùng Ta vui ta sống giữa lòng quê hương.

Còn nữa

Huyền Trang (tổng hợp)

19. Bài thơ “Thǎm Pác Bó” của Xuân Diệu (10-1964) Nước từ gốc đá chảy tuôn Suối xanh ngǎn ngắt một nguồn vô biên. Xuôi xa rồi lại trào lên Cây thài lài tía mọc bên đá ghềnh. Một vùng thuần khiết non xanh Như mang ánh mắt tinh anh Bác Hồ. Hãy còn bàn đá nhấp nhô Bác ngồi dịch sử, nghĩ cho muôn đời (1). Rau mǎng cháo bẹ dâng Người, Ngày ra bờ suối, tối thời vào hang. Nơi đây Bác vạch đường quang Mở ra sông núi, gồm sang biển trời. Cải soong dưới suối đâm tươi Xuống làng mái ngói điểm vui các nhà. Thǎm hang trước, nhớ ngày xa Bác trồng khóm trúc nay đà xanh um (2)

(1) Hồi ở Pác Bó, Hồ chủ tịch đã dịch cuốn Lịch sử Đảng Cộng sản Liên Xô (B) ra Tiếng Việt, làm tài liệu học tập cho cán bộ cách mạng.

(2) Dưới núi, nước phía bên Tuyên Quang chảy sang bên này (Cao Bằng) như từ trong đá chảy ra. Tháng Mười, đồng bào trồng cải soong. Ngày 20/2/1961, sau hai mươi nǎm, Bác về thǎm lại Pác Bó, có trồng một khóm trúc làm kỷ niệm.

20. Bài thơ “Trăm năm nhớ một chuyến đò” của Thanh Tịnh (9/1969) Nhớ một tối giữa rừng Việt Bắc Được xuống đò theo Bác sang ngang Núi xe viền ánh trǎng vàng Có đôi mắt sáng điểm màn trời sao. Đó là Bác mà nào biết trước Tưởng cụ già miền ngược sang sông Dao rừng cài gọn bên hông Gậy song cắp nách, túi vòng qua vai.

21. Bài thơ “Đọc thơ Bác” của Hoàng Trung Thông (5-1960) Ngục tối, trái tim càng cháy lửa Xích xiềng không khóa nổi lời ca Trǎm sông nghìn núi chân không ngã Yêu nước yêu người yêu cỏ hoa. Đọc lời thơ Bác tâm hồn Bác Một tấm gương trong chẳng bụi mờ Bóng cây đại thụ trùm xanh mát Cánh rộng chim bằng bay tự do. Tự do! Gươm súng nào ngǎn được Biển rộng sông dài ý chí cao Thân ở trong tù, lòng ở Nước Bay quanh hồn mộng ánh vàng sao. Khi chim rừng ca rộn núi Khi nhìn khóm chuối ánh trǎng soi Lao lung vẫn giữ lòng thư thái Nắm chắc trong tay cả cuộc đời. Tôi đọc trǎm bài trǎm ý đẹp A’nh đèn tỏa rạng mái đầu xanh Vần thơ của Bác, vần thơ thép Mà vẫn mênh mông bát ngát tình.

22. Bài thơ “Người đã thấy Mặt trời Tháng Mười” của Sergei Aphonin

Những hàng tre hiện về trong giấc ngủ Và bến cảng Sài Gòn, và hình bóng mẹ cha Tim nhức nhối nỗi đớn đau ly biệt Người nén lòng vượt lên mọi buồn đau Trong ngục tối người làm thơ Nhật ký Ánh Thái dương xuyên vượt cả màn đêm Và rọi soi tận sâu thẳm tâm hồn Gió quê hương vỗ về Người, an ủi Trước Lăng Người bao vòng hoa tươi thắm Của bạn bè khắp năm châu bốn biển Trong tim ta Hình ảnh của Bác Hồ Và Di huấn của Người còn sống mãi Ba Đình – Ngày tuyên ngôn độc lập Lời Bác Hồ còn mãi ngân vang Cả dân tộc Việt Nam như một Cùng nguyện thề gìn giữ núi sông.

23. Bài thơ “Thấm trong Di chúc” củaVũ Quần Phương(12-1969)

Suốt một đời Bác đã nghĩ về ta Đến phút cuối tim Bác trào lên bút Chữ xô dòng, lòng Bác buốt thương dân.

Ôi miền Nam không kịp nữa về thǎm Nỗi nhớ tỏa trên mọi nhà mọi ngõ, Phút chia biệt Bác nói lời đoàn tụ Câu dặn dò nghe ấm vị hàn huyên. Bác đi rồi còn trao lại niềm tin Con không khóc, nhưng cứ trào nước mắt “… đến ngày đó, tôi sẽ đi khắp hai miền Nam Bắc” (1)

Bác Hồ ơi! Ngày đó chẳng còn xa Ai ngờ đâu, tháng 9 mồng 3…

Quá thương đời và lo nỗi dân đau, Bác cố tránh nói những lời ly biệt Mượn câu thơ để khuây lòng thương tiếc. Ôi lòng Người đo sao hết mông mênh Nghĩ việc gì Bác cũng nghĩ từ dân Nói về Đảng cũng vì dân mà nói, Nước còn giặc, dân còn khi lạnh đói Bác đắng lòng trong mỗi miếng cơm ǎn, Thắng quân thù dẫu phải mấy mươi nǎm Nhưng hạt thóc rụng giữa đồng Bác tiếc. Nguồn biển lớn uống muôn đời không hết Vẫn kính nhường từng hạt nước trong sông. Bác Hồ ơi! Vị muối mặn con ǎn Đã kết đậm bao tình thương của Bác, Manh áo ấm con mặc khi trở rét Đã dệt vào trǎm mối Bác lo toan. Phút giã từ trong ánh mắt đǎm đǎm Nỗi ưu ái lại trào lên lần chót: Hãy giữ đức cho trong, giữ lòng cho khiết Sống kiệm cần, tương kết tương thân… Ôi giọng Người hiền như giọng cha ông Cứ mộc mạc mà thấm vào mãi mãi, Con nghe Bác hiểu thêm tầm thời đại Sáng thêm lòng nhân ái Việt Nam ta.

Trọn một đời Bác chung thủy gần xa Trǎm ơn nghĩa luôn nặng đằm bên dạ. Lời vĩnh biệt đã thành lời cảm tạ Giọng khiêm nhường ôm bốn bể anh em. Thế kỷ này đâu phải đã bình yên Trái tim lớn nặng niềm đau mặt đất. Tình bè bạn, phút ra đi, còn nhắc Dao cắt lòng nhưng vẫn ngập yêu tin.

Lần đầu tiên Bác nói đến niềm riêng, Cả nước khóc nghe những lời dặn cuối. Ôi trời rộng và núi cao vời vợi Sông biển nào sánh được Bác thương ta! Bữa cơm ǎn vẫn quen nhút quen cà, Lúc nhắm mắt xin dâng đừng tang chế. Ôi tim Bác sao mà mênh mông thế! Gương trong ngần cho muôn thuở cùng soi.

Triệu lòng người cùng cất gọi: Bác ơi! “Muôn vàn tình thương yêu” Bác gửi lại trong lời

Chúng con đọc nghẹn ngào thấm thía Tay Bác yếu không còn đều nét chữ Tim Bác đập vẫn đồng bào đồng chí Giây cuối cùng Bác vẫn gánh lo toan. Bác Hồ ơi xin Bác cứ yên tâm! Lời Bác dặn chúng con xin nguyện ước.

Mỗi giọt lệ thấm xuống dòng Di chúc. Một lời nguyền vang đến suốt mai sau.

(1) Trích trong Di chúc

24. Bài thơ “Viếng Lǎng Bác” của Viễn Phương (4/1976)

Con ở miền Nam ra thǎm lǎng Bác Đã thấy trong sương hàng tre bát ngát Ôi! hàng tre xanh xanh Việt Nam Bão táp mưa sa đứng thẳng hàng.

Ngày ngày mặt trời đi qua trên lǎng Thấy một mặt trời trong lǎng đất đỏ Ngày ngày dòng người đi trong thương nhớ Kết tràng hoa dâng bảy mươi chín mùa xuân…

Bác nằm trong giấc ngủ bình yên Giữa một vầng trǎng sáng dịu hiền Vẫn biết trời xanh là mãi mãi Mà sao nghe nhói ở trong tim!

Mai về miền Nam, thương trào nước mắt Muốn làm con chim hót quanh lǎng Bác Muốn làm đóa hoa tỏa hương đâu đây Muốn là cây tre trung hiếu chốn này.

25. Bài thơ “Nổi trống đồng non nước Việt Nam ơi!” của Trích Lữ Huy Nguyên (1976)

Hành quân

“Đánh cho Mỹ cút, đánh cho ngụy nhào” Tiếng xe xích rùng rùng sức bão Cờ Mặt trận bay trên tháp pháo Thơ Bác dồn thêm sức chiến xa.

Những tháng, nǎm, heo hút giữa rừng già Con đường nhỏ, chân người xen dấu hổ Vệt khắc cây mở lối mòn bữa đó Giờ thênh thang đại lộ Hồ Chí Minh

Mới nǎm nào mắc võng giữa rừng xanh Tiếng nai gộ còn làm ta ngơ ngác Đang cơn sốt mở dài nghe thơ Bác: “Xuân này hơn hẳn mấy xuân qua”.

Bác Hồ ơi! Toàn thắng đã về ta Kính dâng Bác một mùa sen lịch sử Các mũi tiến công như cánh hoa tung nở Hương Tháng Nǎm thơm mát dạ Người.

Đã về ta toàn vẹn đất trời Từ con sông nǎm nào đưa tiễn Bác Các cỗ pháo gầm lên tấu nhạc Nổi trống đồng! Non nước Việt Nam ơi!

Xem thêm  Trồng Cây Đô La: Nguồn Thu Nhập Kinh Tế Hấp Dẫn ở Thành Phố Bảo Lộc

Trở về

Sau bao nǎm khắc nghiệt sống trên rừng Vị môn thục còn đằm trong kỷ niệm Đáy ba lô vẫn giữ gìn nếp võng Sợi dây dù cuốn gọn giắt ngang lưng

Sải bước chân đi giữa phố phường đông Dòng đại lộ gợi nhớ màu con thác Dưới chân ta đôi dép mòn vẹt gót Niềm tự hào bao nǎm tháng gian lao

Xe vút nhanh như từng trận mưa rào Hanh hao nắng nhớ rừng trưa bóng rợp Rừng sǎng leó, rừng lim, rừng khộp… Những cánh rừng trên một neóo Trường Sơn.

Trước quân thù lòng chất chứa hờn cǎm Để bùng nổ niềm vui này trọn vẹn Đi dép cao su, làm nên nghiệp lớn Đôi dép này xưa Bác vẫn từng đi

Thành phố mang tên Người, sau dằng dặc phân ly Giờ đoàn tụ cuộc đời như treó lại Sài Gòn ơi! lòng vui khẽ gọi Ta đã về sau những tháng, nǎm xa

Ta đã về trong nhịp Tiến quân ca Nơi Bác Hồ ra đi cho hôm nay ta đến “Hòn ngọc Viễn Đông” sáng ngời bốn biển Nổi trống đồng! Non nước Việt Nam ơi!

26. Bài thơ “Nén hương nhớ Bác” của Huy Cận (1973)

I. Hai chị em

Bà Thanh(1)ra thǎm Bác Hồ tại Bắc Bộ Phủ.

Chị đến thǎm em là Chủ Tịch Cho em thân thiết một bu gà. Chị em bǎm bốn nǎm xa cách Chuyện nước, tình quê: “Chị đó a?”

II. Bàn việc nước

Bác Hồ dặn cụ Huỳnh Thúc Kháng đêm trước hôm Bác đi Paris hồi tháng 5-1946

“Tôi đi, cụ chớ lo chi cả. Quyền nước, lòng dân: cụ ở nhà” Hai chén trà khuya sương nhẹ tỏa Một câu “bất biến”(2)dặn phòng xa.

(1)Bà Thanh: chị ruột của Bác Hồ, đã từng hoạt động cách mạng trong hàng chục nǎm; có ra thǎm Bác Hồ sau khi Bác ở chiến khu về Hà Nội. Hai chị em trong phút đầu gặp nhau chỉ thốt ra: “Em đó à!” “Chị đó à!”

(2)Đêm đó (25-5-1946), cụ Huỳnh có hỏi Bác Hồ về việc nước nên thế nào trong lúc gặp khó khǎn thì Bác Hồ trả lời: “Dĩ bất biến ứng vạn biến”.

Còn nữa

Huyền Trang (tổng hợp)

Địa trung hải xanh ngời Bác lên boong lặng ngắm Uy nghi trước bể trời Bỗng mắt Người rực sàng Hàng trăm chiến hạm Pháp Chìm ngổn ngang bể khơi Cái suy tàn đế quốc Người vừa chợt thấy rồi. Cảnh ấy theo Bác mãi Trên hàng vạn dặm đường Khi tàu qua Hồng hải Lúc vào Ấn độ dương Về Hạ Long lặng sóng Bác ước nhìn bể ta Đo trước mồ chôn giặc Vào một ngày không xa Trước bể trời lộng lẫy Dim đôi mắt Bác cười Nhìn trăm tàu giặc cháy Trong trận thắng ngày mai.

Nếu quên khẩu súng thanh gươm, ta chẳng hiểu Người Tình yêu lớn hoá thành bão táp Khi La Văn Cầu đưa cánh tay ra chặt Nhát dao kia là bởi dất yêu đời. Tình yêu lớn là tình yêu nóng bỏng Như bà mẹ yêu con cầm lấy súng Kẻ bị dìm xuống hiểu Người – nhưng ai vùng dậy hiểu nhiều hơn Khi anh Trỗi hô tên Người trước giặc Danh hiệu yêu thương làm giặc kinh hồn Bác là suối trong – lại là chất thép Là lửa ấm sinh thành… và huỷ diệt Nếu sinh ra, không có lũ côn đồ Chắc Bác đã yên lòng viết sử, làm thơ, Người tình nhân của các mặt trời trên bể Tri kỉ với hoa mộc trong vườn, trong phòng, hoa huệ Yêu mùi hương ngay cả khi đôi chân “treo tựa giảo hình” Trái tim vô biên đâu phải vô tình Nhưng chỉ yêu thương ư ? Lúc này đâu phải lúc Phải đốt cháy Trường Sơn – giành độc lập Hiu hiu gió nhẹ mùa thu! Chẳng thể được nào “Ào, ào, ào “Ào,ào,ào… “Ai có súng dùng súng, ai có dao dùng dao”… Tình yêu lớn làm Bác thành chiến sĩ Thành Tư lệnh tối cao đương trận thế rối bời “Miễn được cây chông trừ giặc Mỹ” Vần ‘ Thắng” vút lên cao, là thơ của một thời. Người xuất quân giữa lúc bình minh không chịu bừn lên mà chực hoá hoàng hôn Khi sông Mã, sông Hồng thành nước mắt sông Thương Thành Tô Lịch cạn dòng. Khi Trường Sơn, Hồng Lĩnh, Thôi chả dám vươn cao, chừng thấy lạnh Tháp Chàm rơi viên gạch lúc sa cơ, Nai mùa vàng ngơ ngác giữa vườn thơ, Con ngựa Gióng rủ đầu đi bước một Con hổ ngậm căm hờn trong cũi sắt Tiếng đau thương thay cho tiếng thét gào. Phật trăm tay mà chả có tay nào Cầm lấy nổi một thanh gươm độ thế “Vùng lên! Hỡi những người nô lệ” Bác đến giữa trời mây như sét xé Sạch quang mây. Nhân dân vùng lên theo chủ soái của mình. Ngôi sao sáng đưa ta qua đêm trường thế kỉ. Đã thành mặt trời chói rọi bình minh. Có những kẻ vào sinh ra tử phi thường Những khi cần định đoạt số phận một nước, một thời họ chùn bước lại. Họ chỉ mang số phận mình thôi. Ngọn cờ, họ không mang nổi Xoay chuyển núi sông, Bác là kẻ sang trang, là kẻ mở đường. Mác – Lênin cùng với Hùng Vương Người hội tụ của những nguồn ánh sáng Cánh phượng hoàng bão dông của những trời cách mạng Không cam tâm bay theo những lối bay thường. Quân của Người ư ? Hôm qua thân còn bón gốc cao su Xác đói lả vứt theo xe bò hốt rác Chưa có súng gươm, còn cầm rổ rá ở bên đường hành khất Là con “tốt” trong ván cờ – chưa biết thời cơ Người đã đến dựng lên thành chủ lực Ôi huy hoàng triều đại công nông Paria đạp đổ một triều vua ba triều đế quốc Con cắt con đánh ngã ông Đùng. Vị tướng nhìn ta, vuốt chòm râu bạc Khi ra quân cả nước còn mê, chưa tỉnh thức Nay đến nơi, hoa cỏ thảy anh hùng.

Bác ra thăm Ngọc Vừng Mặc áo quần thủy thủ Đầu đội mũ hải quân Giải dài bay trong gió Bể vỗ sóng muôn trùng Chào người quen biết cũ Đàn hải âu lượn vòng Quanh chòm râu trắng xóa Chủ tịch của một nước Xa lâu về thăm “nhà” Ra đi khá đột ngột Biết lấy chi làm quà… Dạy lũ cháu ném thừng Chút nghề xưa của Bác Liệu thử có quên chăng Tự ngày xa sông nước Thừng Bác ném ra xa Lượn đường dây đẹp mắt Và khi cuộn thừng về Ôi vòng tay bao quát Trời xanh xanh bao la Bể bể ngời sóng bạc Ngỡ cánh tay Bác vừa Tóm gọn bầy đế quốc

Bạc phơ râu tóc của Người như một tiên ông Người sinh ra là để ở một khu rừng Cái xứ thiên nhiên không tên, thời gian không tuổi Câu cá bên khe, làm thơ bên suối Làm những bài thơ mở đầu bằng sắc núi Xanh xanh. Chính vì ta mà Bác phải lao vào giữa cuộc đấu tranh Tám mươi năm chẳng nghĩ Đi giữa xích xiềng đạn bom ầm ĩ Giữa lý sự chua ngoa, cãi vã tục tằn Lễ lạt, tiệc tùng và những diễn văn. Bác đâu thích huân chương. Chỉ thích ngực trần Áo mở cúc cho gió hè thổi mát Mặc màu vải, màu mây đạm bạc Để thoát cái, có thể lẫn vào thiên nhiên một cách bất thần Nhớ kháng chiến trên ngàn cao Việt Bắc Thấy cái yên tĩnh trầm tư, ta hiểu Bác Tâm hồn Người ư, là yên tĩnh những ku rừng. Ôi, những ngày chủ tịch phủ xanh um Lộc non về, như trận thắng mùa xuân Lộc chớm nở làm ta rưng nước mắt Ta hiểu ra rồi. Người trồng cây cho Tổ quốc Là muốn lộc của đời chia đến mỗi người dân.

Gửi con gái Chấn Thanh Không, không bao giờ ta quên ngày hôm ấy Cả gia đình lắng bên đài nghe thông cáo Trung Ương Bác mệt nặng. Lòng ta quây lấy Đảng Cơn đau lớn rồi đây sao? Cả đất nước kinh hoàng Ta dại dột từng nghĩ thầm đôi lúc Bác sống cùng ta một số ngày trên trái đất Rồi sẽ qua như tất cả mọi thiên tài Sự thật đến rồi sao đây! Sự thật Đài chưa báo xong câu… Lòng đã khóc rồi! Không! Không! không! ta muốn thét nên lời Nước da Bác đang hồng hào sinh lực Trắng chòm râu như tuổi thọ muôn đời Ta quen với Bác như với gì trường cửu nhất Không thể có đất nước non sông mà lại thiếu người. Bác nằm đấy ngoài kia là Bách thảo Gió mang đến tiếng đùa reo các cháu Bản đồ binh lực định miền Nam treo ở trong phòng Người lắng tin cuối cùng về những trận tấn công Và xa xa trong vườn cây sẽ hát Thế mà rồi tất cả đã vời xa, sẽ khuất… Ôi Bác đang sống trong căn phòng này và ta ở nơi kia Tất cả y nguyên. Sao bỗng chia lìa? Hoa ta thấy chính Bác đang nhìn thấy Ta nghe những tiếng của mai này Bác cũng đang nghe Bác đang sống ở trong dòng lịch sử Và ta đang được cùng Người cùng nhịp thở Ánh nắng soi ta là ánh nắng soi Người Hạnh phúc thiêng liêng, hạnh phúc tuyệt vời Hạnh phúc mất bây giờ ta mới hiểu! Ôi ta sợ mỗi hàng cây xê xích bóng mặt trời Mỗi tia nắng đi như cướp theo sự sống của người Nắng hỡi nắng hãy ngừng im tại chỗ Thời gian chảy chẳng gì ngăn nổi nó Tôi không dám tranh chấp thời gian từng năm tháng nữa rồi Một đêm này thôi, một sáng sau thôi, Một phút một ngày Người ở với đời Một tích tắc còn nghe hơi Bác thở Một chớp mắt vẫn có người đâu đó Và ta yên tâm đi trên trái đất này Có Bác bên mình, có Bác đâu đây.

32. Bài thơ “Đọc văn Người” của Chế Lan Viên

Bác chẳng để cho ta nghìn quyển sách Hồn thơ ấy ít ham thơ. Ham độc lập Thay vì nghìn trang giấy bao la, Bác để tấm lòng Một màu lộc, màu cây xanh mát mắt Một Điện Biên. Một thành đồng Tổ quốc Giữa đục của đời, một ngọn suối trong. Những trang văn lỗi lạc tung hoành Bác viết ở Châu Âu, Khi cầm đến nắm đất của quê hương, Người xếp lại Với dân tộc ít lời. Người ít nói Thấy nhiều trời bể non sông, giờ phải nói chi nhiều! Giàu từ ngữ văn chương mà chi, khi Tổ quốc nghèo Bác viết cho người mù chữ nghe và hiểu được Không gì quý hơn Tự do, Độc lập Bác muốn nhân dân cầm trên tay không nặng lắm tuổi tên Người. Người ký X. Y. Z., C. B. như dân ký Lúa, Xoài Người không muốn trang sách hóa thần, nhân dân quỳ để đọc Dẫu tuyệt bút thi, thư cũng con đẻ của đời. Người dẹp đi các ngọn đèn dư, các ánh sáng thừa Những phản quang hồi quang làm đời lóa mắt Bác không thích các mùi hương lõa lồ gay gắt Người tắt đi các tiếng ồn và lí sự chua ngoa Bác dạy ta “lai vô ảnh, khứ vô hình” Đến rất nhẹ và ra đi rất nhẹ Ta lẫn Bác với bầu trời và giọt lệ Với hương mộc trong đêm và lộc nõn trên nhành Ngọn suối reo! Nghe như tiếng Bác cười Và ta đi giữa NON SÔNG và TRANG VIẾT của Người.

Chớ để quân thù nghe ta khóc, ơi em Vết thương phải thành sẹo ngay đi mà đánh giặc Đã đau rồi đừng khóc để đau thêm Ta còn cả đời ta mà khóc Bác Bom Mỹ nguỵ tranh thủ phút này để tấn công ta Pháo đài máu với những bom bảy tấn Nguyện thương đau không thành tiếng khóc oà Ta đau đấy nhưng giết thù, ta vẫn sẵn Ta có nước mắt thương đau nhưng ta còn có lửa thương đau Giặc nếm cái chết lúc ta cười, cho chúng nếm thêm ngày ta khóc Hễ đau nhiều thì dao chém lại càng sâu Xuất kích lớn là giữa ngày tang tóc Hai mươi năm trôi phút giây nào Bác không nghĩ đến miền Nam ? Miền Nam “máu trong máu” và “thịt trong thịt” Bác.

Còn nữa

Huyền Trang (tổng hợp)

38. Bài thơ “Theo chân Bác” của Tố Hữu (1-1970)

(Nhớ lời Di chúc, theo chân Bác)

Tháng Năm ơi, có thể nào quên Hàng bóng cờ tang thắt dải đen Rủ giữa lòng đau. Ta nhớ mãi Cuộc đời như ngọn lửa đầu tiên. Tôi viết bài thơ mừng thọ Bác Năm nay vừa tuổi tám mươi tròn Chắc như thường lệ. Người đi vắng Để mọi lời ca tặng nước non. Tôi viết bài thơ cho các con Mai sau được thấy Bác như còn Phơ phơ tóc bạc, chòm râu mát Đôi dép mòn đi, in dấu son. Xin nhớ từ đây, nhớ lại ngày Bác Hồ từ giã cõi Hôm nay Bảy mươi chín tuổi xuân trong sáng Vào cuộc trường sinh, nhẹ cánh bay… Lạ thay, sức mạnh của tâm hồn Mắt vẫn tươi như suối tận nguồn Tay nhịp cho đời cao tiếng hát Trời thu xanh ngát sáng Tuyên ngôn. Như thế, Người đi… Phút cuối cùng Nhẹ nhàng, thanh tịnh, rất ung dung Lời Di chúc gửi, êm bên gối Quên nỗi mình đau, để nhớ chung. Bác ơi! Thôi đập rồi chăng? Một trái tim Đỏ như sao Hoả, sáng sao Kim! Muốn oà nức nở bên em nhỏ Nước mắt ta đành nuốt, lặng im. Cứ nghĩ: Hồn thơm đang tái sinh Ngôi sao ấy lặn, hoá bình minh Cơn mưa vừa tạnh. Ba Đình nắng Bác đứng trên kia, vẫy gọi mình. Súng hãy gầm lên, nén xót đau Hãy lau ráo lệ, ngẩng cao đầu! Chỉ xin nhớ để lời đêm trước: Đốt pháo hoa mừng, đến lễ sau. Bác đi… Di chúc giục lòng ta Cho cả muôn đời một khúc ca Lẽ sống, niềm tin, mong ước lớn Và tình thương, ơn nghĩa bao la. * Tôi trở về quê Bác, làng Sen Ơi hoa sen đẹp của bùn đen! Làng quen như thể quê chung vậy Mấy dãy ao chua, mảnh đất phèn. Thăm lại vườn xưa, mái cỏ tranh Thương hàng râm bụt, luống rau xanh Ba gian nhà trống, nồm đưa võng Một chiếc giường tre, chiếu mỏng manh. Ôi sáng hè vui, Bác trở về Vẫn không quên lối cũ, tình quê Bạn xưa, còn nhớ khi câu cá Nhớ quả cà ngon, nhớ gốc chè…. Nhớ những năm nao… Máu Cửa Rào Thân yêu hai tiếng gọi “đồng bào” Phận nghèo, nước mấtt, dân nô lệ Đêm tối, trời mây, chẳng ánh sao. Đã tắt lâu rồi, lửa nghĩa quân Phan Đình Phùng đó, Tống Duy Tân Nguyễn Trung Trực lại Hoàng Hoa Thám Đầu dám thay đầu, chân nối chân! Muôn dặm đường xa, biết đến đâu? Phan Chu Trinh lạc lối trời Âu Phan Bội Châu, câu thơ dậy sóng Bạn cùng ai, đất khách dãi dầu? Cha đã đi đày, đau nỗi riêng Còn nghe tiếng gót nặng dây xiềng… Mẹ nằm dưới đất, hay chăng hỡi Xin sáng lòng con ngọn lửa thiêng! Từ đó, Người đi… những bước đầu Lênh đênh bốn biển, một con tàu Cuộc đời sóng gió. Trong than bụi Tay đốt lò, lau chảo, thái rau. Mở mắt trông quanh, màu sắc mới Những bờ bến lạ, nước nông sâu A’, Âu đâu cũng lòng trong đục Vàng máu chia hai cảnh khổ giàu. Muôn nỗi đời như ảnh trắng đen Bâng khuâng đêm lạnh, thức bên đèn Một hòn gạch nóng nung tâm huyết Mẩu bánh mì con nuôi chí bền. Bao nẻo người đi, bước trước sau Một câu hỏi lớn: Hướng về đâu? Năm châu thăm thẳm, trời im tiếng Sách thánh hiền lâu đã nhạt màu. Găng-đi, quay lại chiếc xa xưa Dệt tấm lòng nhân đựng gió mưa! Nghiệp lớn, Tôn Văn vừa dựng đó Trăm năm tay lái vững vàng chưa? Ôi nhân loại! Địa cầu cháy bỏng Lò sát sinh ngập máu xương rơi Lũ đế quốc như bầy quỉ sống Nướng người ăn, nhảy nhót, reo cười. Bỗng sấm nổ, Rạng Đông chớp giật Hoan hô Cách mạng tháng Mười Nga! Tủ sắt ngai vàng quăng xuống đất Công nông ta làm chủ đời ta, Xóm thợ Pa-ri nghèo cuối ngõ Tưng bừng gác trọ đón bình minh Mác – Lê-nin đến… Từng trang đỏ Chân lý đây rồi, lẽ tử sinh! Đứng dậy! ơi Người cùng khổ ơi! Tiếng chuông ta đánh, giục liên hồi Hãy bay đi, hãy bay qua sóng Về nước non xa, thức tỉnh đời… * Tháng Giêng, Mạc-tư-khoa tuyết trắng Một người đi, quên rét buốt xương Từ xa đến… Lòng đau trĩu nặng Giữa dòng người im lặng trên đường. Anh tìm ai? Lê-nin vĩ đại Tinh hoa trái đất, chất kim cương Con người đẹp nhất trong nhân loại Trí tuệ, tình yêu của bốn phương. Lê-nin ơi, Người Thầy, Người Cha Niềm tin trong sáng mãi lòng ta Đêm nay nằm đó, mà thanh thản Vầng trán mênh mông toả chói loà. Tưởng nghe tiếng Người vang giục bước Hãy trở về Châu Á trẻ trung Hỡi người trai Việt Nam yêu nước Thổi bùng lên ngọn lửa anh hùng! Về phương Đông, ta về phương Đông Cùng phương Tây, giương ngọn cờ hồng Đi ta đi, anh em đồng chí Chặt xiềng gông, chặt hết xiềng gông! Chào Trung Quốc trào sôi sức sống Chào Quảng Châu công xã chính quyền Đất tươi tốt. Đây mùa gieo giống Hỡi Thanh niên cách mạng, vùng lên! Hồn Nước gọi. Tiếng bom Sa Diện Trái tim Hồng Thái nổ vang trời Máu thơm tưới mầm non xuân đến Vui lại rồi, Tổ quốc ta ơi! Bác về kia! Đảng đã ra đời! Trải mấy phong trần tuổi bốn mươi Tay Bác cầm tay đồng chí trẻ Tiến lên! Thời đại giục chân người. * Ôi sức trẻ! Xưa trai Phù Đổng Vươn vai, lớn bổng dậy nghìn cân Cưỡi lưng ngựa sắt bay phun lửa Nhổ bụi tre làng, đuổi giặc Ân! Như thế, buổi xuất quân hùng vĩ Chúng ta đi, quyết chí, tự hào Đường Kách mệnh sáng ngời chân lý Đảng cầm cương lịch sử lên cao. Hãy nghe khúc nhạc đầu hùng tráng Bản trường ca chiến đấu Việt Nam Trống Xô-Viết rung trời Cách mạng Cờ búa liềm đỏ đất Hồng Lam! Khủng bố trắng. Máu dầm mặt đất Chật Côn Lôn, Lao Bảo, Sơn La Muôn chiến sĩ, một lòng bất khuất Chỉ thương người sương tuyết bôn ba. Nguyễn Ái Quốc. Ôi tên tha thiết Của đời ta. Người ở phương nào? Gió ơi gió, ơi chim có biết Một người tù cất cánh bay cao? Ta lại dấn chân vào trận mới Sóng người dâng ngập lối, biểu tình Rầm rộ cuộc diễu binh vĩ đại Vì tự do, cơm áo, hoà bình. Và những ngày qua, những tháng qua Thư về từng lá, ấm lòng ta Đường dài nẻo ngắn, lời khuyên dặn Trăm nỗi buồn vui, việc nước nhà… Chiến tranh nổ. Gần xa hùm sói Cắn cổ nhau. Pháp bại, Nhật vào. Thân một cổ hai tròng buộc trói Phải vùng lên, này súng này dao! Bắc Sơn gọi, Nam Kỳ nổi dậy Sống một ngày hơn mấy mươi năm Lửa căm giận sôi dòng máu chảy Sức mỗi người bỗng hoá thành trăm! * Chiều mùa Thu ấy… Đến Diên An Có một Hồng quân, tay nóng ran Đẩy chiếc xe bò lên với bạn Rồi đi…. Lần bước xuống phương Nam… Ôi sáng Xuân nay, Xuân 41 Trắng rừng biên giới nở hoa mơ Bác về… Im lặng. Con chim hót Thánh thót bờ lau, vui ngẩn ngơ… Bác đã về đây, Tổ quốc ơi! Nhớ thương, hòn đất ấm hơi Người Ba mươi năm ấy, chân không nghỉ Mà đến bây giờ mới tới nơi! Ai đã đến, ai chưa đến đó Có hòn núi Mác, suối Lê-nin Hãy về thăm quê ta Pác Bó Nơi Bác về, nguồn nước mới sinh. Hỏi dòng khe ấy, hỏi tre lau Những tháng ngày xưa…. Bác ở đâu? Núi vẫn nghiêng đầu nghe vách đá Hát cùng cây lá gió ngàn sâu… Hát rằng: Sáng ra bờ suối, tối vào hang Cháo bẹ rau măng vẫn sẵn sàng Bàn đá chông chênh, dịch sử Đảng Cuộc đời cách mạng thật là sang! Hang lạnh nhớ tay Người đốt củi Bập bùng lửa cháy suốt đêm thâu Ai hay ngọn lửa trong hang núi Mà sáng muôn lòng, vạn kiếp sau! Ngày hội lớn. Trung ương quanh Bác Lán tre vừa lợp, ấm tình thương Lịch sử hôm nay, đầu ngọn thác Gọi toàn dân cứu nước, lên đường. Việt Minh, hai tiếng dậy chiến khu Truyền khắp dân gian, đuổi giặc thù Cây đá mừng reo theo mỗi bước Sớm hôm xóm núi bóng Già Thu…. * Lam Sơn dậy một vùng Núi đỏ Du kích quân rộn rã thao trường Cao-Bắc-Lạng khơi dòng thác đổ Chảy về xuôi, mở lối đại dương. Lại thương nỗi: Đoạ đày thân Bác Mười bốn trăng tê tái gông cùm Ôi chân yếu, mắt mờ, tóc bạc Mà thơ bay… cánh hạc ung dung! Xta-lin-grát. Đất trời vang động E’n thu sang. Mừng Bác lại về! Hoan hô Đội Tuyên truyền giải phóng Buổi ra quân, gươm nóng lời thề! Già nào Trẻ nào Đàn ông nào Đàn bà nào Kẻ có súng dùng súng Kẻ có dao dùng dao. Thấy Tây, cứ chém phứa Thấy Nhật, cứ chặt nhào! Ào ào ào… ào ào ào Đường tiến công, sông núi xôn xao Bác đã về xuôi. Chào Đại hội Tiến quân ca sôi nổi Tân Trào! Tổng khởi nghĩa! Lệnh truyền đêm trước Sáng quân ra giải phóng Thái Nguyên Hà Nội, Huế, Sài Gòn, cả nước Đứng lên ta giành hết chính quyền! * Việt Nam, ta lại gọi tên mình Hạnh phúc nào hơn được tái sinh Mát dạ ông cha nghìn thuở trước Cho đời, hai tiếng mới quang vinh! Hôm nay sáng mồng hai tháng chín Thủ đô hoa, vàng nắng Ba Đình Muôn triệu tim chờ… chim cũng nín Bỗng vang lên tiếng hát ân tình Hồ Chí Minh! Hồ Chí Minh! Người đứng trên đài, lặng phút giây Trông đàn con đó, vẫy hai tay Cao cao vầng trán… Ngời đôi mắt Độc lập bây giờ mới thấy đây! Người đọc tuyên ngôn…. Rồi chợt hỏi: “Đồng bào nghe tôi nói rõ không?” Ôi câu hỏi, hơn một lời kêu gọi Rất đơn sơ mà ấm bao lòng! Cả muôn triệu một lời đáp: “Có!” Như Trường Sơn say gió biển Đông Vâng, Bác nói, chúng con nghe rõ Mỗi tiếng Người mang nặng núi sông. Trời bỗng xanh hơn, nắng chói loà Ta nhìn lên Bác, Bác nhìn ta Bốn phương chắc cũng nhìn ta đó Nước Việt Nam dân chủ cộng hoà! Ta đứng đây, lẫm liệt đường hoàng Như Thạch Sanh, khí phách hiên ngang Lưng đàn, tay búa, tay giương nỏ Chém Mãng xà vương, giết đại bàng. Chúng đến đó. Cả bầy hùm sói Pháp theo Anh, một giống thực dân Máu đã chảy. Miền Nam đã gọi Những chuyến tàu hối hả ra quân… Ghê thay lũ ô binh thổ phỉ Kéo vào ăn, miền Bắc xác xơ Nguy vận nước mong manh đầu chỉ Sức toàn dân quyết giữ cơ đồ! Bác Hồ thức. Năm canh không ngủ Nghe phong ba gào thét đá ghềnh Vững tay lái. Ôi người thuỷ thủ Đã từng quen bốn biển lênh đênh! Người trông gió bỏ buồm, chọn lúc Nước cờ hay, xoay vạn kiêu binh Lòng nhẫn nhục quyết không khuất phục Yêu hoà bình, đâu sợ chiến chinh! Giặc đã đánh. Thì ta quyết đánh! Thà hy sinh tất cả, không nao Lời Bác gọi, nửa đêm vang lệnh: “Hãy xông lên, chiến sĩ đồng bào!” Cả nước đáp một lời: Quyết thắng! Phố phường giăng chiến luỹ, vươn cao Xóm thôn dựng pháo đài, đứng thẳng Tre thành chông, người hoá anh hào! Trải chín năm trường, đi kháng chiến Gót chân trơn càng luyện tinh thần Con suối nhỏ cũng mang hồn biển Mỗi đời riêng lớn giữa lòng dân. Ta có Bác dẫn đường lên trước Bác cùng ta, mỗi bước gian lao Vui sao buổi hành quân nắng lửa Bỗng gặp Người, lưng ngựa đèo cao… Thương sao, sáng lên đường ra trận Người đến thăm ta, vượt lũ nguồn Nhớ sao giữa chiến trường lửa đạn Người đứng trông ta đánh diệt đồn! Chống gậy lên non xem trận địa Vạn trùng núi đỡ vạn trùng mây Quân ta khí mạnh nuốt Ngưu Đẩu Thề diệt xâm lăng lũ sói cầy Ôi những chiều mưa đầm lá cọ Bác vào, tươi mỗi lán lều con… Bữa cơm muối, măng non bí đỏ Tháng ngày vui có Bác mà ngon! Nơi Bác ở: Sàn mây vách gió Sáng nghe chim rừng gáy bên nhà Đêm trắng một ngọn đèn khêu nhỏ Tiếng suối trong như tiếng hát xa Tiếng hát xa đưa… Muôn tiếng hát Điện Biên! Trời đất dậy tin mừng Bác Hồ khẽ vuốt chòm râu mát Gió sớm đưa hương ngát cả rừng… Điện Biên! Lừng lẫy Việt Nam ta Vang tiếng kèn vui gọi mọi nhà Mời bạn gần xa ra tuyến lửa Mở đường giải phóng A’-Phi-La! * Chưa vẹn tròn vui, đã sáng tươi Đường lên hạnh phúc đỏ chân trời Bốn nghìn năm cũ, bao mơ ước Đã dược hôm nay, rạng mặt người! Chung sức lại, ơi anh ơi chị Ruộng đồng ta, nhà máy ta đây Chỉ hai tiếng thân yêu: Đồng chí Đã thương rồi, ấm những bàn tay. Đơn giản vậy, cơm ăn áo mặc Của ta nay, nặng biết bao tình Cả không khí, trời xanh miền Bắc Cũng trong như lòng Bác thương mình! Muôn dặm ta đi, mới bước đầu Nhớ lời Bác dạy, dễ quên đâu! Nước non còn nỗi đau chia cắt Nam Bắc hai miền, ta có nhau Giặc Mỹ ngông cuồng đã đến đây Hắn thường đem súng doạ Đông Tây Lương tâm quen thói vàng mua bán Có chúng ta đây, diệt chúng mày! Máu đọng chưa khô, máu lại đầy Hỡi Miền Nam trăm đắng nghìn cay Hăm lăm năm chẳng rời tay súng Đi trước về sau, đã dạn dày! Hỡi Miền Bắc đó, nặng đôi vai Gánh cả non sông, vượt dặm dài Xẻ dọc Trường Sơn, đi cứu nước Mà lòng phơi phới dậy tương lai! Ôi! đất anh hùng dễ mấy mươi Chìm trong khói lửa, vẫn xanh tươi Mưa bom, bão đạn, lòng than thản Nhạt muối, vơi cơm, miệng vẫn cười. Thời đại lớn cho ta đôi cánh Không có gì hơn Độc lập Tự do! Bốn mươi thế kỷ cùng ra trận Có Đảng ta đây, có Bác Hồ. Ta hiểu. Miền Nam thương nhớ Bác Nóng lòng mong đợi Bác vào thăm Ta hiểu. Đêm nằm nghe gió gác Bác thường trăn trở, nhớ Miền Nam! Ai nói giùm ta hết tấm lòng Bác Hồ thương nhớ mỗi dòng sông Mỗi hòn núi ở Miền Nam đó Như thịt da ta rỏ máu hồng! Bản đồ bên vách treo, không nói In mãi bàn tay Bác chỉ đường Tấm lịch ngày ngày nghe Bác hỏi: Hôm nay, đâu thắng ở tiền phương? Ơi anh Giải phóng chân không mỏi Mỗi bước hành quân, mỗi chiến công Có thấy ấm lòng nghe Bác gọi Sáng đường, đôi mắt Bác hằng trông! Các anh, các chị ở trong ra Những đứa con yêu trở lại nhà Có phải mỗi lần ta gặp Bác Bác vui như trẻ lại cùng ta? Ôi! nụ cười vui của Bác Hồ “Miền Nam đánh giỏi, Mỹ thua to!” Bác ơi! Con biết con chưa giỏi Quét sạch đường đi, để Bác vô! * Còn những ai chưa được một lần Trong đời, gặp Bác? Hãy nhanh chân Tiến lên phía trước! Trên cao ấy Bác vẫn đưa tay đón lại gần…. Bác vẫn đi kia… giữa cánh đồng Thăm từng ruộng lúa, hỏi từng bông Ghé từng hợp tác, qua thôn xóm Xem mấy trường tươi, mấy giếng trong…. Bác vẫn về kia… Những sớm trưa Hỏi lò than, xưởng máy, giàn tơ Hỏi anh hỏi chị công nhân ấy Vàng ngọc thi đua được mấy giờ? Ơi anh bộ đội trên mâm pháo Mắt lượn trời cao, dõi bóng mây Có thấy, bốn mùa, quên nắng bão Bên ta, Bác vẫn thức đêm ngày? Biết chăng, hỡi mẹ rất anh hùng Con mấy lần đi lập chiến công Hỡi chị hằng trông ngày thắng trận Bác khuyên thương nhớ vững bền lòng. Và các em, có hiểu vì sao Lòng Bác mênh mông vẫn dạt dào Yêu nụ mầm non, yêu tuổi trẻ? Biển thường yêu vậy sóng xôn xao… Vì sao? Trái đất nặng ân tình Nhắc mãi tên Người: Hồ Chí Minh Như một niềm tin, như dũng khí Như lòng nhân nghĩa, đức hy sinh. Đâu chẳng vang lời Bác thiết tha? Đời vui tiếng Bác ấm muôn nhà Bác đi… Đâu cũng nghe chân bước Như gió xuân về, đất nở hoa…. Nếu có hôm nào ta vắng Bác Chắc là Người bận chuyến đi xa… Ơi đàn em nhỏ quên ca hát Hãy lớn ngoan như Bác có nhà! * Anh dắt em vào cõi Bác xưa Đường xoài hoa trắng nắng đu đưa Có hồ nước lặng sôi tăm cá Có bưởi cam thơm, mát bóng dừa. Có rào râm bụt đỏ hoa quê Như cổng nhà xưa Bác trở về Có bốn mùa rau tươi tốt lá Như những ngày cháo bẹ măng tre…. Nhà gác đơn sơ, một góc vườn Gỗ thường mộc mạc, chẳng mùi sơn Giường mây chiếu cói, đơn chăn gối Tủ nhỏ, vừa treo mấy áo sờn. Máy chữ thôi reo, nhớ ngón đàn Thong dong chiếc gậy gác bên bàn Còn đôi dép cũ, mòn quai gót Bác vẫn thường đi giữa thế gian… Bụt mọc dầm chân đứng đợi ai Quanh hồ thấp thoáng bóng hôm mai Ngọn đèn kia thức bên ai đó Mà dạ hương còn phảng phất bay! Ô vẫn còn đây, của các em Chồng thư mới mở, Bác đang xem Chắc Người thương lắm lòng con trẻ Nên để bâng khuâng gió động rèm… Con cá rô ơi, chớ có buồn Chiều chiều Bác vẫn gọi rô luôn Dừa ơi, cứ nở hoa đơm trái Bác vẫn chăm tay tưới ướt bồn Ôi lòng Bác vậy, cứ thương ta Thương cuộc đời chung, thương cỏ hoa Chỉ biết quên mình, cho hết thảy Như dòng sông chảy, nặng phù sa. Như đỉnh non cao tự giấu hình Trong rừng xanh lá, ghét hư vinh Bác mong con cháu mau khôn lớn Nối gót ông cha, bước kịp mình. Ta vào thăm Bác, gặp Lê-nin Trán rộng yêu thương, dõi mắt nhìn Người đến cùng ta, ngồi với Bác Như hình với bóng, một anh linh. * Bác ơi! Xin để Người yên giấc mộng say Còn trời đất đó, nước non đây Còn ba mươi triệu con Nam Bắc Quyết thắng, bền gan, tay nắm tay. Còn triệu anh em đồng chí đó Bốn mươi năm Đảng, óc tim này. Nhớ lời Di chúc, theo chân Bác Lên những tầng cao, thẳng cánh bay! Ngày mai, thống nhất lại non sông Mẹ được gần con, vợ gần chồng Ôi đến ngày ta vui sướng nhất Thoả lòng Bác lại trở về trông! Đời sẽ tươi hơn, xây dựng mới Đàng hoàng to đẹp, sáng trời Đông Tuổi xanh vững bước lên phơi phới Đi tới, như lòng Bác ước mong. Đem ngày gần lại, đổi năm xa Nghĩa lớn tình chung, vẫn ruột rà Bốn biển anh em hoà hợp lại Trăm đường một hướng, nở muôn hoa * Bác ơi! Tết đến. Giao thừa đó Vẫn đón nghe thơ Bác mọi lần Ríu rít đàn em vui pháo nổ Tưởng nghìn tay Bác vỗ sang Xuân…

Xem thêm  Thành Phố Bảo Lộc Tổ Chức Liên Hoan Hip Hop, Nhảy Hiện Đại, Dân Vũ Và Aerobic Mừng Xuân Mậu Tuất 2018

39. Bài thơ “Suối Lê-nin” của Trần Văn Loa

Ơi con suối xanh xanh Dáng mềm mại thanh thanh Xưa Bác ngồi câu cá Vầng trán rộng mênh mông

Bác làm thơ cho suối Đặt tên gọi Lê-nin Bác uống nước dòng suối Để thành máu nuôi tim.

Nước của rừng, của núi Bác rửa mặt hằng ngày Bước Bác đi sớm tối Mang xuân về đó đây…

Ơi con suối Lê-nin Cho em in mái tóc Cả trời xanh dịu hiền Thành tiếng ca em hát

Đẹp như là đôi mắt Của người yêu gọi ta Suối Lê-nin trong vắt Những tâm hồn bao la

Khi nước nhà có giặc Anh khoác súng lên đường Chia tay em bờ suối Anh chào dòng Lê-nin

Là thượng nguồn nơi sinh Của nghìn dòng sông cả Đây con suối Lê-nin Xưa Bác ngồi câu cá? Bên núi cao Các Mác Vạch con đường đấu tranh…

Ta đã đến nơi đây Xanh xanh ngời con suối Chú chim nhỏ trên cây Đang gọi hè mở hội.

Rừng với chim nao nức Ngồi cắt nắng làm hoa Những bông hồng, bông cúc Nở quanh ảnh Bác Hồ.

40. Bài thơ “Cánh chim không mỏi” của Tố Hữu (12-1960)

Chiều nay gió lặng, nắng hanh Mây hồng trắng nõn, trời xanh, Bác về Sông hồng nắng rực bờ đê Nắng thơm rơm mới, đồng quê gặt mùa Bác đi, muôn dặm đường xa Hôm nay tuyết lạnh, nay vừa nắng lên Bác về, tóc có bạc thêm? Năm canh, bốn biển, có đêm nghĩ nhiều? Hỡi Người, tim những thwong yêu Cánh chim không mỏi sơm chiều vẫn bay Chim kêu tung cánh chim bay Ba mươi sáu triệu chim bầy gọi nhau Chim kêu ríu rít trên đầu Mùa cam đương ngọt địa cầu của ta Giá sương đương hẹn mùa hoa Nắng xuân từ Mạc-tư-khoa đã về. Sông hồng nắng rực bờ đê Nắng thơm rơm mới, đồng quê gặt mùa Hoa ơi, con gái của cha Cha nâng con nhé, làm hoa mừng Người. Bác về, vui đó, con ơi! Bác hôn các cháu, bác cười với dân Ngày vui vui những hai lần: Bác về, mang cả mùa xuân lại nhà.

41. Bài thơ “Toàn thắng về ta” của Tố Hữu (1-5-1975)

Ôi, nỗi mừng dâng mọi nỗi mừng Trào vui nước mắt cứ rưng rưng Cả Việt Nam tiến công, cả miền Nam nổi dậy Dồn dập tim ta, trăm trận thắng bừng bừng. * Không, không phải thiên thần Bước chân hài bảy dặm Vẫn là Anh, anh Giải phóng quân Vẫn đôi dép cao su, đánh giặc suốt ba mươi năm, lội khắp sông sâu rừng thẳm. Thuở Anh đi, sắc nhọn ngọn tầm vông Giản dị như chàng trai làng Gióng Vũ khí, chính là Anh, lòng yêu thương mênh mông. Vũ khí, chính là Anh, lửa căm hờn nóng bỏng. Tổ quốc cho Anh dòng sữa tự hào Thời đại cho Anh ánh sao trí tuệ Không có gì quý hơn Độc lập tự do. Khí phách Anh là Trường Sơn thanh cao. Rất mãnh liệt và cũng rất dịu dàng, tâm hồn Anh là muôn trùng sóng bể. Giặc Mỹ kiêu căng, tưởng có thể ngủ yên trên giường vàng, đầu gối lên bom. Nghe chúng ngáy đủ run – đã có dã man làm luật Bông choàng dậy, bàng hoàng… Sắp tắt hoàng hôn Người chôn chúng là Anh, anh Giải phóng quân Việt Nam, mũ tai bèo, chân đất Xử phạt chúng là anh nhân danh tình thương và lẽ phải. Có lẽ nào cuộc sống hết tuổi xanh ? Hãy cứu những em thơ đang quằn quại ngày đêm trong sợ hãi. Hãy cứu tiếng chim ca và trái chín trên cành. * Lịch sử sang xuân. Anh vào trận cuối cùng Đại lộ Hồ Chí Minh, thác réo, quân đi cuồn cuộn. Anh đánh như sét nổ, trời rung Anh chuyển như lũ dông, bão cuốn. Chặt Buôn Mê Thuật, rụng cả Tây Nguyên Quét Huế – Thùa Thiên, đổ nhào Đà Nẵng. Và Quảng Nam, Quảng Ngãi, Bình Định, Phú Yên Và Phan Thiết, Phan Rang, Đà Lạt, Nha Trang, lũ ngụy cuống cuồng, rũ rượi một màu tang cờ trắng. Đường tiến quân ào ào chiến thắng. Phía trước chờ Anh, người mẹ mong con. Pháo hãy gầm lên, đỏ nòng bắn thẳng Rộn rực xe tăng chồm tới Sài Gòn! Ôi, buổi trưa nay, tuyệt trần nắng đẹp Bác Hồ ơi! Toàn thắng về ta Chúng con đến, xanh ngời ánh thép Thành phố tên Người lộng lẫy cờ hoa Cho chúng con giữa vui này được khóc Hôn mỗi đứa em, ôm mỗi mẹ già Như lòng Bác, mỗi khi Bác đọc Đồng bào miền Nam, mắt kính bỗng nhoà. * Chúng con sẽ gấp trăm lần mạnh Đứng gác biển trời tươi mát màu lam. Bởi có Bác, từ nơi đây ra đi tìm đường kách mệnh. Cho chúng con nay được trở về, vĩnh viễn Việt Nam!

Dọc theo hành trình con đường hoạt động cách mạng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, những bài thơ viết về Bác Hồ kính yêu đã khắc họa rõ nét phẩm chất giản dị, khiêm tốn, chí công vô tư, chuẩn mực về lòng yêu nước, vẻ đẹp trí tuệ của Bác. Nhắc mãi tên Người qua năm tháng “Như một niềm tin, như dũng khí/Như lòng nhân nghĩa, đức hy sinh” – Bác trở thành biểu tượng của niềm tin chiến thắng, của tinh thần giản dị thanh khiết, của tình yêu thương vô bờ bến đối với đồng bào, với Tổ quốc. Có một tượng đài vĩnh hằng với thời gian và sống mãi trong lòng các thế hệ Việt Nam là tượng đài Bác Hồ trong thơ viết về Bác – viết về những phẩm chất tinh hoa, đạo đức và tư tưởng của Người./.

Huyền Trang (tổng hợp)