Câu chuyện về Cầu Đôi và Tháp Đôi

0
9
Video cầu đôi quy nhơn

Tết đến rồi, khi đi qua thành phố Quy Nhơn, tôi nghe được một câu ca thú vị: “Cầu Đôi liền với Tháp Đôi, Quanh năm suốt tháng như tôi với nàng”. Tuy nhiên, tôi chưa tìm hiểu về ý nghĩa của câu ca này. Vậy hãy để tôi giải thích cho bạn (Trần Thanh Ngọc, quận Cẩm Lệ, Đà Nẵng).

Cầu Đôi – Nơi hợp giao của đất và nước

Ở cửa ngõ thành phố Quy Nhơn, có hai cây cầu song song, một dành cho xe lửa và một dành cho đường bộ, được gọi là Cầu Đôi. Gần đó, trên đường Trần Hưng Đạo hướng vào nội thành Quy Nhơn, có hai ngọn tháp tọa lạc ở phường Đống Đa. Mặc dù tên gọi chính thức của chúng là tháp Hưng Thạnh, nhưng người dân địa phương thường gọi chúng là Tháp Đôi.

Theo tác giả Phan Trường Nghị, trong bài viết “Tên gọi ‘Cầu Đôi’ có từ bao giờ?” đăng trên Báo Bình Định ngày 29-5-2021, khu vực này thuộc ba phường Nhơn Phú, Nhơn Bình và Đống Đa, trong sách cổ đề tên cầu là Tân Hội. Nơi đây từng là phòng tuyến được nhà Tây Sơn xây dựng nhằm ngăn chặn quân của Nguyễn Ánh tiến vào nội địa, nghĩa là trung tâm thành phố Quy Nhơn ngày nay. Nơi đây cũng là nơi diễn ra nhiều trận đánh khốc liệt giữa hai bên.

Trận chiến Quý Sửu năm 1793, theo Đại Nam thực lục, thủy quân của Võ Tánh tấn công chợ Giã, phá vỡ phòng tuyến “Cầu Tân Hội” và tiến vào đồng Bình Thạnh. Họ phối hợp với bộ binh vượt đèo Cù Mông để vây đánh quân Tây Sơn ở núi Úc, núi Kỳ Sơn.

Xem thêm  Đờn ca tài tử Nam bộ ở Bạc Liêu: Nghệ thuật cổ truyền gắn kết tình yêu nước và dân tộc

Trận chiến năm Tân Dậu 1801, dù quân Nam của Nguyễn Ánh đã chiến thắng trận hải chiến Thị Nại, nhưng không thể phá vỡ phòng tuyến cầu Tân Hội do quân Tây Sơn chỉ huy. Cuộc chiến căng thẳng tại cầu Tân Hội đã khiến một viên Vệ úy của quân Nam bị trúng đạn chết ở đồng Bình Thạnh.

Phòng tuyến cầu Tân Hội cũng được ghi nhận trong Đại Nam nhất thống chí như một cầu nổi tiếng của tỉnh Bình Định. Vậy là từ những ngày xưa, nơi đây đã được người dân gọi với cái tên quen thuộc: Cầu Đôi.

Tháp Đôi – Tuyệt tác kiến trúc Chămpa

Về Tháp Đôi (tháp Hưng Thạnh), theo tài liệu du lịch của thành phố Quy Nhơn, chúng được xây dựng vào cuối thế kỷ XII, là một công trình kiến trúc độc đáo và tuyệt đẹp. Tháp Đôi được xếp vào loại đẹp “độc nhất vô nhị” của nghệ thuật kiến trúc Chămpa. Hai ngôi tháp không theo truyền thống của tháp Chăm vuông và nhiều tầng, mà có cấu trúc gồm hai phần chính: khối thân vuông và phần đỉnh hình tháp mặt cong. Các góc tháp được trang trí bằng hình tượng chim Garuda hai tay đưa lên cao như muốn nâng đỡ mái tháp. Vòm trên các cửa tháp cao và hình dạng giống như mũi tên. Kiến trúc của Tháp Đôi chịu ảnh hưởng từ nghệ thuật Ấn Độ giáo. Năm 1980, Tháp Đôi được Bộ Văn hoá – Thông tin xếp hạng là di tích Kiến trúc Nghệ thuật.

Xem thêm  Trung đoàn 88: 25 năm xây dựng môi trường quân đội

Cầu Đôi và Tháp Đôi – Nguồn cảm hứng vô tận

Hình ảnh Cầu Đôi và Tháp Đôi cùng tồn tại đã trở thành nguồn cảm hứng cho dân gian sáng tác nhiều câu ca thắm thiết về tình yêu đôi lứa: “Cầu Đôi liền với Tháp Đôi, Quanh năm suốt tháng như tôi với nàng”. Hoặc chứa đựng tình đoàn kết: “Cầu Đôi mà Tháp cũng Đôi, Dễ chi nhân nghĩa mà dời được sao”…

Nhà thơ Quách Tấn trong cuốn “Nước non Bình Định” đã viết một câu ca lãng mạn về Tháp Đôi và Cầu Đôi:

“Tháp kia còn đứng đủ đôi, Cầu còn đủ cặp, huống chi tôi với nàng. Tháp ngạo nắng sương, Cầu nương sắt đá. Dù người thiên hạ, Tiếng ngả lời nghiêng. Cao thâm đã chứng lòng nguyền. Còn cầu, còn tháp, còn duyên đôi lứa mình.”

Hãy đến tham quan Cầu Đôi và Tháp Đôi, tận hưởng không khí lãng mạn và cảm nhận vẻ đẹp lịch sử của hai công trình này. Xem chi tiết tại Thành Phố Bảo Lộc.