Bài thơ tuyệt đẹp “TỐNG BIỆT HÀNH” của nhà thơ Thâm Tâm

0
17
Video bài thơ tống biệt hành

Đưa người ta không đưa qua sông, vậy sao tiếng sóng vang trong lòng? Bóng chiều không thắm, không vàng vọt, sao lại đầy hoàng hôn trong mắt? Ta đưa người ấy về một giã gia đình, một dửng dưng…

Một cuộc ly biệt đầy mãnh liệt

Ly khách! Ly khách! Trên con đường nhỏ, chí lớn chưa trở lại tay không, không bao giờ có thể quay trở lại! Ba năm sau, mẹ già cũng không mong chờ được gì.

Tôi biết người buồn từ chiều hôm trước. Mùa hạ nay hoa sen lại nở rồi. Một chị, hai chị như những bông sen, khuyên em trai, dòng lệ xót.

Tôi biết người buồn từ sáng nay: trời chưa thu, nhưng tươi vui hơn rất nhiều. Em nhỏ đáng yêu với đôi mắt màu biếc, gói trọn tất cả trong chiếc khăn tay…

Người đi? Thôi ra đi cũng được! Mẹ nghĩ rằng mình như chiếc lá bay, chị nghĩ rằng mình như hạt bụi, em thì nghĩ rằng mình như hơi rượu say.

Mây cuối mùi thu, gió lên cao. Cơn gió lạnh chiều vương bóng thầm. Ly khách ven trời muốn khóc, tiếng đời xô động, tiếng hờn câm.

Một bài thơ nổi tiếng và trữ tình

“Tống Biệt Hành” là một bài thơ nổi tiếng và được yêu thích nhất của nhà thơ Thâm Tâm. Có người không ngần ngại xếp nó vào một trong mười bài thơ tiền chiến hay nhất. Chục năm trôi qua, “Tống Biệt Hành” vẫn được xếp trong tuyển chọn năm mươi bài thơ trữ tình tiêu biểu của mười thế kỷ thơ ca Việt Nam.

Xem thêm  Phòng PA03 Công an thành phố Hà Nội tưởng nhớ và tri ân các anh hùng liệt sĩ

Bài thơ này mang trong mình một chủ đề ly biệt đầy bi thảm, trữ tình và mãnh liệt. Trước và sau Thâm Tâm, không ai viết về chia ly một cách bi hùng và mãnh liệt như thế.

Đưa người và những hình ảnh sông nước

Trong thơ ca Việt Nam, sông nước luôn là địa điểm của những cuộc tiễn biệt. Sông không chỉ là phương tiện giao thông chủ yếu của người dân quê, mà còn là một ranh giới, một vành đai bao quanh và che chở mỗi vùng làng. Khi qua sông, mỗi người cũng là lúc rời bỏ quê hương và gia đình. Và trong thơ ca, sông nước luôn được sử dụng như biểu tượng của sự xa cách và giã biệt.

Nhưng trong bài thơ này, tác giả không đưa người qua sông. Vào những năm cuối thập kỷ 1930, khi cuộc sống hiện đại phát triển, nhiều cuộc đi xa đã bắt đầu từ một bến xe, một sân ga nào đó.

Tuy nhiên, hình ảnh con đò và bến nước vẫn sâu sắc trong tâm hồn tác giả. Tiếng sóng vang trong lòng chỉ là một cách bộc lộ nỗi buồn bã pha chút vị ngây ngất. Và cảnh vật xung quanh, mặc dù không thắm đẹp, nhưng vẫn mang một vẻ đẹp không thể nào diễn tả được. Nhưng lúc đó, không ai còn để ý đến cảnh vật bên ngoài. Mọi người chỉ tập trung vào cuộc sống gia đình, và không còn điều gì quan trọng hơn việc đưa người đi.

Xem thêm  Mẹo hay: Điều cần biết về dầu gió để không gặp rắc rối

Một lời chia tay đầy day dứt

Cuối cùng, giờ phút chia tay cũng đã đến. Người đi có vẻ hùng dũng, hăng hái và hăm hở:

Ly khách! Ly khách! Trên con đường nhỏ, chí lớn chưa trở lại tay không, không bao giờ có thể quay trở lại!

Tuy nhiên, đằng sau vẻ hùng dũng đó là một trái tim mềm yếu. Người đi buồn từ lâu, không chỉ từ “chiều hôm trước” hay “sáng hôm nay”. Và cảnh sắc bầu trời mùa hạ sang thu, tuy đẹp nhưng cũng đầy những nỗi day dứt và ràng buộc.

Nhưng dù sao, người đi vẫn quyết tâm ra đi. Và lúc đó, không ai biết nỗi day dứt đó nằm ở đâu. Người đọc chỉ biết rằng anh ta đã rời đi, đi một cách thực tế. Đời như tỉnh mộng, như mơ! Tất cả chỉ có thể làm là chấp nhận.

Một bài thơ đầy bâng khuâng

Từ bao đời nay, sông luôn là nơi biệt ly. Nhưng trong “Tống Biệt Hành”, tôi cảm thấy sự bâng khuâng. Bài thơ này mang trong mình vẻ trầm hùng, cổ kính, những hình ảnh mong manh nhưng ghê rợn, như những nhát dao xiết vào tâm hồn, nhẹ nhàng nhưng nặng nề.

Cách viết của Thâm Tâm gấp gáp, lời thơ gắt, câu thơ rắn rỏi, không mềm mại như nhiều bài thơ hiện đại hiện nay. Đó là lý do tại sao bài thơ này mang một vẻ đẹp khó hiểu của thời đại.

Xem thêm  Tại sao hệ thống bậc thang thủy điện trên sông Mê Kông ảnh hưởng vượt biên?

Cuộc đời ngắn ngủi của Thâm Tâm

Cuộc đời của Thâm Tâm thật ngắn ngủi. Ông đã viết không nhiều và qua đời ở tuổi 33. Tuy nhiên, ông đã dành cả cuộc đời mình cho cuộc chiến đấu của dân tộc. Ông là biên tập viên tạp chí “Tiên phong” và thư ký tòa soạn báo “Vệ quốc quân”. Trong Chiến dịch Biên giới, ông bị sốt rét nặng và qua đời. Ông là một tráng sĩ thực thụ.

Cái chết của Thâm Tâm thật bi thảm. Nhưng nó cũng đẹp và bi hùng như bài thơ “Tống Biệt Hành” của ông!

Tham khảo:

  • Vũ Quần Phương: Thâm Tâm và “Tống Biệt Hành”
  • “Văn hóa Việt Nam tổng hợp 1989-95”
  • “Tuyển tập Hoài Thanh”
  • Vũ Cao: “Tản mạn dọc đường văn học”
  • Tên thật Phạm Quang Hòa